هوش مصنوعی Claude چیست؟ + مقایسه با ChatGPT

دنیای هوش مصنوعی هر لحظه در حال نوآوری و تغییر است، اما این بین ابزارهایی هستند که با ظهورشان جهش بزرگی برای کاربران این حوزه ایجاد می‌کنند. یکی از این ابزارها هوش مصنوعی Claude است. اگر با ChatGPT یا Grok آشنا باشید، احتمالا اسم هوش مصنوعی Claude را هم شنیده‌اید. اما اگر نشنیده‌اید هم تعجب نکنید!‌ این هوش مصنوعی شهرت کافی را به‌دست نیاورده چون از زمان ظهورش تا کنون به اندازه ابزارهای دیگر هوش مصنوعی سروصدا و مارکتینگ نداشته. اتفاقا Claude تکنولوژی است که می‌تواند مسیر تفکر انسان را شبیه‌سازی کند و به‌همین خاطر گزینه مناسبی برای مکالمه هدفمند با انسان و درک خواسته‌های او است.

هوش مصنوعی Claude چیست؟

هوش مصنوعی Claude یک خانواده از LLMها است که توسط شرکت Anthropic توسعه داده شده و اولین بار با نام Claude در سال ۲۰۲۳ منتشر شد.

این مدل هوش مصنوعی یک نسخه تحت عنوان Claude 3 داشت که در سال ۲۰۲۴ معرفی شد و شامل سه زیرمدل بود:

• Haiku که برای بهینه‌سازی سرعت طراحی شده بود.
• Sonnet که برای ایجاد تعادل بین توانایی و کارایی طراحی شده بود.
• و Opus که برای وظایف استدلالی پیچیده طراحی شده بود.

این مدل‌ها می‌توانند هم متن و هم تصویر را پردازش کنند. Claude 3 Opus در مقایسه با نسخه‌های قبلی، توانایی‌های پیشرفته‌تری هم در حوزه‌هایی مانند ریاضیات، برنامه‌نویسی و استدلال منطقی نشان می‌دهد.

بعد از آن هم نسخه claude 4 که شامل Opus و Sonnet بود در سال ۲۰۲۵ منتشر شد.

فلسفه‌ امنیت و هوش مصنوعی قانون‌محور

Claude آموزش‌های خود را بر پایه Constitutional AI دیده است. یعنی مدل پاسخ‌هایش بر اساس یک قانون اساسی است که شامل اصولی مثل بی‌ضرر بودن، انصاف و احترام به حقوق کاربران است. البته شرکت Anthropic، یک توسعه‌دهنده به نام Amanda Askell دارد که وظیفه‌اش شکل‌دادن شخصیت Claude با صفاتی مثل رفتار خونگرم و صادقانه است تا بتواند از خطرات انسان‌نمایی در این هوش مصنوعی جلوگیری کند.

قابلیت‌ها و ویژگی‌های کلیدی Claude

حالا که با کمپانی سازنده Claude و نسخه‌های آن آشنا شدیم، بهتر است که سری هم به قابلیت‌ها و ویژگی‌هایی بزنیم که این هوش مصنوعی را نسبت به سایر هوش مصنوعی‌ها متمایزکرده است.

1- پنجره‌ زمینه‌ای (Context Window) گسترده

همین ابتدا باید این ویژگی Claude را در مقایسه با ChatGPT معرفی کنیم چرا که بیشتر کاربران دنیای هوش مصنوعی، به Context Window چت‌جی‌پی‌تی عادت دارند. جالب است بدانید که Claude می‌تواند تا ۱۵۰هزار کلمه را در یک نوبت پردازش کند.  از این ویژگی Claude برای تحلیل اسناد طولانی و نوشتن متون محتوایی بلند و به‌طور کلی پردازش کارهای پیچیده استفاده می‌شود.

2- سبک نوشتاری طبیعی و انسانی

این ابزار هوش مصنوعی در پاسخ به درخواست‌ها، متونی با لحن انسانی ارائه می‌دهد. این ویژگی Claude باعث شده این ابزار هوش مصنوعی یک دستیار کاربردی برای تولیدکنندگان محتوا باشد زیرا از EQ بالاتری برخوردار است و می‌تواند خلاق‌تر، بنویسد، ویرایش کند و پاسخ دهد.

3- ابزار Artifacts برای کدنویسی و تعامل بلادرنگ

در سال ۲۰۲۴ Claude توانست، مهارت کنترل کامپیوتر (مهارت‌هایی مانند تایپ‌کردن و کلیک‌کردن) را به‌دست‌آورد و این امر باعث شد این ابزار هوش مصنوعی در بین کدنویس‌ها و برنامه‌نویس‌ها هم شناخته و محبوب شود.

4- بالاترین دقت در مدل‌ها و تحلیل‌های پیچیده

در ارزیابی‌های تخصصی که درباره این مدل هوش مصنوعی انجام شده است، متخصصان به این نتیجه رسیده‌اند که Claude نسبت به سایر ابزارهای مشابه برتری‌هایی به شرح زیر دارد:

• دقیق‌ترین عملکرد را در تحلیل اسناد حقوقی و علمی دارد و تنها ابزاری است که دچار درک نادرست موضوع نمی‌شود. (Hallucinate ندارد)
• نمره HumanEval آن ۹۲٪ شده است که جالب است بدانید این نمره برای ChatGPT ۹۰.۲٪ بوده است. این امر باعث شده Claude در کدنویسی عملکرد بهتری داشته باشد.
• در حل مسائل مشتق‌گیری، Claude نرخ موفقیت ۸۵.۷۴٪ داشته و در مقایسه با ChatGPT-4o با نرخ موفقیت ۹۴.۷۱٪ جایگاه دوم را پیدا کرد.

5- قابلیت پایان مکالمه در موارد حساس (AI Welfare)

این ابزار هوش مصنوعی توانایی این را دارد که به گفت‌وگوهای ناتمام یا گفت‌وگوهایی که شامل ضرر و زیان برای کاربران هستند،  به‌صورت خودکار خاتمه دهد. این قابلیت به‌شیوه‌ای طراحی شده است که پس از تلاش‌های ناموفق هوش مصنوعی به هدایت مکالمه به مسیر درست، فعال می‌شود.

فرض کنید کاربری درباره موضوع مضر با هوش مصنوعی مکالمه‌ای را شروع می‌کند، هوش مصنوعی علاوه‌بر اینکه سعی می‌کند پاسخ کاربر را بدهد، همواره سعی دارد به او درباره مضر بودن مطلبی که پرسیده است هم هشدارهایی بدهد، زمانی که این مکالمه از مسیری که هوش مصنوعی تلاش می‌کند کاربر را به سمت آن هدایت کند، خارج شود، قابلیت پایان مکالمه خودکار، فعال می‌شود. در این شرایط گفت‌وگو خاتمه می‌یابد و کاربر اجازه ارسال پیام دیگری را در آن صفحه گفت‌وگو ندارد. این اقدام از جمله اقداماتی‌ست که در محور «رفاه هوش مصنوعی‌» تعریف شده است.

مقایسه Claude با ChatGPT

اکنون یک دید نسبتا مناسب درباره سازوکار Claude داریم و بهتر می‌توانیم ویژگی‌های خاص آن را با ChatGPT مقایسه کنیم. این دو ابزار از چند جهت با یکدیگر قابل قیاس هستند که برخی از این موارد را به شرح زیر بیان می‌کنیم:

مقایسه از نظر توانایی‌های چندرسانه‌ای (Multimodality)

Claude ورودی تصویری دارد یعنی می‌تواند تصاویر را دریافت کند، نمودارها را بخواند، متون داخل تصویر را تشخیص دهد، بخواند و درک کند اما نمی‌تواند خروجی تصویری ارائه دهد، تنها با ارائه کد یا متن می‌تواند خروجی داشته باشد.

این در حالی است که ChatGPT هم می‌تواند تصاویر را دریافت کند و صدا و متن را بخواند و متوجه شود، هم می‌تواند خروجی صوتی و تصویری داشته باشد. این مدل هوش مصنوعی با استفاده از GPT-4o Image تصویر تولید می‌کند، اگر از افزونه‌ها برای آن استفاده کنید امکان ارائه خروجی ویدیویی هم دارند. سرعت و توانایی پاسخ‌دهی این مدل هوش مصنوعی به‌نوعی است که می‌تواند تعاملی سریع و طبیعی در گفت‌وگوها با انسان برقرار کند.

اما در مقابل Claude پنجره متنی بسیار بزرگی تا ۲۰۰هزار توکن دارد که برای تحلیل و استدلال در مستندات طولانی برتر است. همچنین این هوش مصنوعی از ابزارهای همکاری مستند مثل Artifacts و Projects استفاده می‌کند تا بتواند اسناد و مدارک طولانی را تحلیل کند، این قابلیتی است که ChatGPT آن را ندارد.

مقایسه از نظر کاربرد و مخاطب هدف

Claude مخاطبین هدفی دارد که عمده آنها را شرکت‌ها و تیم‌های بزرگ، پژوهشگران و نویسندگان، مدیران پروژه‌ها، وکلا، تحلیل‌گران و محققان تشکیل داده است. این افراد برای تحلیل متن‌ها و اسناد طولانی، گزارش‌ها و مستندات پیچیده از این هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. افرادی که نیاز به نوشتن یا ویرایش متن‌ها بزرگ دارند به‌راحتی می‌توانند از Claude استفاده کنند.

این درحالی است که ChatGPT کاربران عمومی‌تری دارد. تولیدکنندگان محتوا، کسب‌وکارهای کوچک و متوسط برای کارهایی مثل پشتیبانی مشتریان، ایده‌پردازی و اتوماسیون‌های ساده از آن استفاده می‌کنند. تیم‌های فنی هم از آن برای برنامه‌نویسی و کدنویسی، دیباگ و توضیح کد بهره می‌برند.

مقایسه از نظر سبک پاسخ‌گویی و شخصیتی

Claude در سبک پاسخگویی خود لحن محاوره‌تر، گاهی حتی شبیه به یک دوست یا مشاور دارد، توضیحاتی بیشتر روایی و قصه‌گونه ارائه می‌دهد و کمتر داده‌ها را دسته‌بندی می‌کند مگر اینکه کاربر از او بخواهد. تمرکز این مدل هوش مصنوعی در پاسخ‌دهی به کاربر، همدلی، ساده‌سازی و ارائه درک درستی از مفاهیم است و صرفا نمی‌خواهد یک پاسخ صحیح و خشک ارائه دهد.

در مقایسه، ChatGPT شخصیتی شبیه به یک دانش‌نامه دارد. اگرچه لحن آن در دسته لحن‌های محاوره و گفت‌وگو محور می‌گنجد اما پاسخ‌هایش ساختاریافته‌تر و دسته‌بندی‌شده است. مثل یک معلم یا نویسنده با کاربر در ارتباط است و معمولا پاسخ‌هایی بولت‌دار ارائه می‌دهد. این مدل هوش مصنوعی تمایل دارد توضیحات خود را با مثال ترکیب کند و گاهی حتی در شیوه پاسخ‌دهی خلاقیت‌هایی مثل استفاده از شعر، داستان یا شوخی دارد.

مقایسه از نظر دقت و تحلیل مفهومی

می‌توان گفت که ChatGPT در ارائه داده‌های Factual و اطلاعات مرجع، دقیق‌تر از Claude عمل می‌کند. به همین جهت در پاسخ به سوالات و موضوعات فنی، کدنویسی، بانکداری و مباحث تخصصی، خطای کمتری نشان می‌دهد. ChatGPT تمایل دارد به جزییات بپردازد و آنقدر توضیح می‌دهد تا خطاهای جزئی پوشش داده شوند.

این در حالی است که Claude دقت خوبی در پاسخ ارائه می‌دهد ولی ممکن است گاهی پاسخ‌های کلی بدهد و از ورود به جزییات بپرهیزد. رفتارش به این صورت است که ترجیح می‌دهد به جای ریسک در ارائه پاسخ کامل اما غلط، پاسخی کلی و محتاطانه بدهد. بنابراین از این هوش مصنوعی در موضوعات فلسفی، روانشناسی بهتر می‌‌توان استفاده کرد چرا که خطای کمتری به نمایش می‌گذارد.

در زمینه تحلیل مفهومی هم باید بگوییم که چت جی‌پی‌تی قدرت بسیار زیادی در تحلیل ساختارمند و منطقی دارد. اگر مسئله‌ای پیچیده یا چندمرحله‌ای باشد معمولا آن را به‌خوبی به اجزای کوچتر تقسیم می‌کند و توضیح می‌دهد. اما وقتی درباره فلسفه و روانشناسی از این مدل سوال می‌پرسیم، پاسخ‌هایی خشک و آکادمیک ارائه می‌دهد.

Claude درک انسان‌محورتری در پاسخ‌دهی‌ها دارد و در پیوند بین اخلاق و فناوری خلاقانه‌تر و جذاب‌تر عمل می‌کند.

مقایسه از نظر ابزار و اکوسیستم

چت‌جی‌پی‌تی اکوسیستم گسترده‌تری دارد. افزونه‌های‌ آن بیشتر است که می‌توانید آنها را از ChatGPT Store تهیه کنید. نسخه‌های سفارشی‌سازی‌شده توسط کاربران دارد و در توانایی کار با داده‌هایی مثل نمودارها، اکسل و ریاضیات موفق‌تر و توانمدتر است. همچنین مولتی مودال است و این یعنی می‌تواند همزمان تصویر، متن و صدا را پردازش کند. هوش مصنوعی ChatGPT می‌تواند به ابزارهای بیرونی مثل Slack، Google Drive و Notion وصل شود و API قدرتمند و پرکاربردی برای اپلیکیشن‌ها و سرویس‌های شخص ثالث باشد.

در مقابل Claude تمرکز اصلی خود را روی  پردازش متن و اسناد بزرگ گذاشته است. ابزارها و اکوسیستم آن نسبت به OpenAI محدودتر است. این مدل هوش مصنوعی (LLM) در اپلیکیشن‌هایی مثل Notion AI و Quora Poe ادغام شده است و API هم دارد اما تنوع ابزارهای آن از چت‌جی‌پی‌تی کمتر است.

مقایسه از نظر تجربه کاربری و هزینه

این بخش یکی از راحت‌ترین مقایسه‌هاست. حتی اگر یکبار از این دو مدل هوش مصنوعی استفاده کرده باشید هم می‌توانید تجربه کاربری آنها را با هم مقایسه کنید.

چت‌جی‌پی‌تی، در اپلیکیشن موبایل و وب رسمی، رابط کاربری ساده و مینیمالی دارد. در مقایسه Claude رابط کاربری سبک‌تر و دوستانه‌تر دارد و شبیه به یک انسان چت می‌کند. Claude در خواندن و نوشتن متن‌های طولانی بسیار روان است. این در حالی است که فضای تعامل در چت‌جی‌پی‌تی، فضایی آکادمیک  و شبیه به یک محیط کاری است. هر دوی این ابزارهای هوش مصنوعی نسخه رایگان دارند اما در نسخه رایگانشان با محدودیت تعداد پیام مواجه هستند. نسخه پولی Claude حدود ۲۰ دلار در ماه هزینه دارد و نسخه پولی ChatGPT نیز دقیقا با همین مبلغ در اختیار کاربران قرار می‌گیرد. تنها فرق آنها در گستردگی اکوسیستمی است که به کاربر ارائه می‌دهد که می‌دانیم این مورد در ChatGPT گسترده‌تر است.

کدام را انتخاب کنیم؟ ChatGPT یا Claude

حالا که بررسی‌های فنی و کاربری این دو ابزار هوش مصنوعی را دیدیم، بهتر می‌توانیم تصمیم بگیریم که کدام یک از این موارد برای چه کاربری‌هایی مناسب‌تر است. اما به‌‌عنوان یک جمع‌بندی کلی، می‌توانیم نقاط قوت هر یک از این دو ابزار را به شرح زیر جدا کنیم:

مواردی که Claude مناسب‌تر است:

• توانایی کار با اسناد یا متن‌های بسیار طولانی
• نویسندگی خلاقانه‌تر، تحلیل دقیق و ویرایش متنی حرفه‌ای
• کدنویسی با ابزارهایی مثل Artifacts
• توانایی ارائه لحن انسانی‌تر، گرم‌تر و انعطاف‌پذیر
• دقت بالا در حوزه‌های حقوقی و علمی و اجتناب از هالوسینیشن (درک اشتباه)

مواردی که ChatGPT مناسب‌تر است:

• تولید تصاویر و تعامل چندرسانه‌ای
• استفاده از voice chat و agent شخصی‌سازی‌شده
• تحقیق‌های گسترده و ادغام با ابزارهای خارجی
• توانایی‌های محاسباتی قوی‌تر و ابزارهای اکوسیستم گسترده‌تر

نتیجه‌گیری

Claude، از آن دست هوش مصنوعی‌های اخلاق‌محوری است که امکانات پیشرفته در تحلیل متن دارد. این ابزار گزینه‌ جذابی برای نویسندگان، توسعه‌دهندگان و تحلیلگرانی است که در مسر شغلی، حیطه فعالیت یا تحصیلات خود به‌طور جدی از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. عمده کاربران، این هوش مصنوعی را با ابزار ChatGPT مقایسه می‌کنند زیرا هر دو به یک شیوه با انسان تعامل برقرار می‌کنند و حوزه کاربریشان تقریبا یکسان است برای همین در این مطلب هم به بررسی تفاوت‌های این دو ابزار هوش مصنوعی پرداختیم و در نهایت، باید گفت که انتخاب بین Claude و ChatGPT بهتر است با در نظر گرفتن نیازهای دقیق شما (چه در زمینه روش کار، نوع محتوا یا ابزار بهره‌برداری) انجام شود.

در نظر داشته باشید همچنان تاکید متخصصان حوزه هوش مصنوعی بر این است که کاربران حتما از چند ابزار هوش مصنوعی در رسیدن به پاسخ‌ سوال‌ها و نیازهای خود استفاده کنند تا هم با تنوع و خلاقیت بیشتری مواجه باشند و هم دچار داده‌‌های ساختگی و خروجی‌های غلط نشوند.

سوالات متداول

با وجود سادگی کار با هوش مصنوعی Claude و معرفی و مقایسه‌هایی که در این مطلب انجام شد، همچنان ممکن است شما هم مثل بسیاری از کاربران این ابزار، سوال‌هایی داشته باشید که اینجا به چند مورد از پرتکرارترین آنها پاسخ دادیم.