آشنایی با صندوق های سرمایه گذاری و انواع آن

یکی از مهمترین دغدغه های افراد در دنیای امروز حفظ ارزش پول است. سرمایه گذاری مناسب می تواند به افراد کمک کند تا علاوه بر اینکه ارزش پول خود را حفظ میکنند، سود هم کسب کنند. بازارهای مالی مختلفی برای سرمایه گذاری وجود دارد که هر کس متناسب با میزان ریسک پذیری خود و مدت زمانی که برای سرمایه گذاری مد نظر دارد، همچنین میزان شناخت و دانشی که نسبت به آن بازار دارد می تواند  یک گزینه را انتخاب کند. مهمترین نکته ای که باید افراد برای سرمایه گذاری در ایران باید در نظر داشته باشند تغییرات شرایط سیاسی است که مستقیما بازارهای مالی مختلف را تحت تاثیر قرار می دهد. صندوق های سرمایه گذاری یکی از بهترین گزینه ها در این شرایط هستند.

صندوق سرمایه گذاری چیست؟

صندوق های سرمایه گذاری یکی از گزینه های سرمایه گذاری غیر مستقیم در بورس است. صندوق های سرمایه گذاری با هدف جمع آوری سرمایه های خرد افراد و سرمایه گذاری در دارایی های مختلف مثل سهام، اوراق بدهی، طلا و …فعالیت می کند. صندوق های سرمایه گذاری توسط مدیران حرفه ای که بازار بورس را میشناسند مدیریت می شود. بنابراین اگر افراد علاقه به سرمایه گذاری در بورس با ریسک کم تر دارند و از طرفی دانش کافی نسبت به این بازار ندارند می توانند در صندوق ها سرمایه گذاری کنند.

انواع صندوق های سرمایه گذاری از نظر ترکیب دارایی و معامله

صندوق های سرمایه گذاری با توجه به ترکیب دارایی شان انواع مختلفی دارند. صندوق طلا، صندوق درآمد ثابت،صندوق سهامی، صندوق اهرمی، صندوق مختلط، صندوق تضمین است. صندوق های سرمایه گذاری از نظر معامله به دو نوع قابل معامله در بورس یا ETF و غیر قابل معامله در بورس یا صدوری و ابطالی تقسیم می شود. واحدها صندوق های ETF  در بورس معامله می شوند و صدوری و ابطالی از طریق سایت صندوق و شعبات صندوق مورد نظر معامله می شوند.

صندوق طلا

صندوق های طلای بورسی یکی از گزینه های سرمایه گذاری آنلاین در طلا است. دارایی صندوق طلا عمدتا اوراق مبتنی بر طلا است. صندوق های طلا امکان سرمایه گذاری در طلا بدون نیاز به خرید طلا و سکه فیزیکی را برای افراد فراهم میکند. قیمت واحدهای صندوق طلا متناسب با قیمت دلار و انس جهانی طلا تغییر میکند. بنابراین میزان بازدهی این صندوق ها بسیار مشابه با طلا و سکه فیزیکی است.

با این تفاوت که صندوق سرمایه گذاری طلا امکان سرقت و جعل ندارد. به علاوه آنکه صندوق طلا تحت نظارت بورس و اوراق بهادار است و واحدهای آن در بورس معامله می شود. بنابراین امنیت کافی برای سرمایه گذاری در این صندوق ها وجود دارد. نقدشوندگی بالای این صندوق ها یکی از مهمترین ویژگی هایی است که می تواند برای سرمایه گذاران جذاب باشد.این صندوق ها مخصوص افراد ریسک گریز است زیرا با توجه به نوسانات قیمتی دلار و انس جهانی قیمت واحدهای این صندوق نیز نوسان دارد.

صندوق سهامی

صندوق سهامی نوعی صندوق سرمایه‌گذاری است که بخش عمده دارایی خود را در سهام شرکت‌های بورسی سرمایه‌گذاری می‌کند و به همین دلیل بازدهی آن به طور مستقیم با رشد و افت بازار سهام ارتباط دارد. ترکیب دارایی این صندوق‌ها معمولاً شامل ۷۰ درصد یا بیشتر سهام و مابقی اوراق با درآمد ثابت و سپرده بانکی برای مدیریت ریسک است. صندوق‌های سهامی برای افرادی مناسب‌اند که به دنبال کسب سود بیشتر از بازار سرمایه هستند اما زمان، دانش یا تجربه کافی برای تحلیل و خرید و فروش مستقیم سهام ندارند. این صندوق‌ها انواع مختلفی دارند؛ مانند صندوق سهامی در سهام بزرگ و بنیادی، صندوق‌های مبتنی بر صنایع خاص یا صندوق‌های شاخصی که عملکردشان مشابه شاخص کل یا شاخص هم‌وزن است.

ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سهامی نسبت به صندوق‌های درآمد ثابت بالاتر است، زیرا ارزش دارایی‌ها همگام با نوسان بازار تغییر می‌کند؛ با این حال، مدیریت حرفه‌ای و تنوع‌بخشی پرتفوی باعث می‌شود ریسک آن‌ها کمتر از سرمایه‌گذاری مستقیم در تک‌سهم‌ها باشد. بنابراین این صندوق‌ها گزینه‌ای جذاب برای افرادی هستند که به دنبال بازدهی بالاتر در میان‌مدت و بلندمدت بوده و توانایی پذیرش نوسان بازار را دارند.

صندوق اهرمی

صندوق اهرمی یکی از انواع صندوق های سهامی با ریسک بالا برای سرمایه گذاری است. دامنه نوسان سود و زیان برای این صندوق ها بین -2 تا +2 است. این صندوق ها دارای واحدهای ممتاز و عادی هستند. واحدهای عادی مخصوص افراد با ریسک پذیری بالا است و سود و زیان آن با ضریب 2 برابر نوسانات بازار تغییر می کند. واحدهای ممتاز مخصوص افراد با روحیه ی است که ریسک‌پذیری پایین‌تر دارند و سودی نسبتاً ثابت دریافت میکنند.

صندوق درآمد ثابت

صندوق‌های درآمد ثابت بورسی یکی از کم ریسک ترین انواع صندوق های سرمایه گذاری است. بخش عمده 70 تا 90 درصد دارایی‌های این صندوق ها در اوراق با درآمد ثابت مانند اوراق دولتی، اسناد خزانه اسلامی، سپرده‌های بانکی و گاهی اوراق مشارکت سرمایه‌گذاری میکند. تنها بخش بسیار کوچکی از دارایی صندوق های درآمد ثابت به تصمیم مدیر صندوق در سهام و سایر دارایی های پربازده سرمایه گذاری میکند. این صندوق ها برای افرادی که کم ریسک هستند گزینه مناسبی برای سرمایه گذاری است. به علاوه افرادی که قصد سرمایه گذاری میان مدت و یا کوتاه مدت دارند و نمی خواهند در این مدت کوتاه پول نقد نگه دارند و از سود پول خود نیز بهره مند شوند مناسب است.

زیرا صندوق های درآمد ثابت سود روزشمار دارند و نرخ شکست ندارند یعنی به ازای حتی یک روز هم شما می توانید از سود سرمایه گذاری در این صندوق ها بهره مند شوید. سود صندوق های درآمد ثابت متفاوت است اما بازه ای بین 32 تا 39 درصد سالیانه دارد. این صندوق ها دارای دو نوع صدور و ابطالی ( غیر قابل معامله در بورس ) و قابل معامله در بورس ( ETF ) هستند. این صندوق تحت نظارت سازمان بورس هستند بنابراین سرمایه گذاری در آن ها امنیت لازم را دارد.

صندوق مختلط

صندوق مختلط یکی از انواع صندوق های سرمایه گذاری است که ترکیب دارایی آن بخشی از  سهام و بخشی اوراق با درآمد ثابت تشکیل شده است. مدیر صندوق، درصد اوراق با درآمد ثابت و سهام را در صندوق مختلط بر اساس شرایط صعودی و نزولی بازار سرمایه تنظیم می کند. این صندوق ها از نظر معامله به دو نوع قابل معامله در بورس و غیر قابل معامله در بورس ( صدوری و ابطالی ) تقسیم می شوند. از نظر تضمین اصل سرمایه هم به دو نوع تضمین اصل سرمایه و بدون تضمین اصل سرمایه تقسیم می شوند. در صندوق های با تضمین اصل سرمایه، اصل سرمایه سرمایه گذار حفظ می شود و در شرایط نزولی بازار سرمایه گذار اصل سرمایه خود را از دست نمی دهد. به عبارتی صندوق های تضمین اصل سرمایه با هدف کاهش ریسک سرمایه گذاران ایجاد شده است.

چطور در صندوق ها سرمایه گذاری کنیم؟

برای سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری افراد  باید افق زمانی برای سرمایه گذاری، میزان ریسک پذیری و اهداف مالی خود را مشخص کند. سپس یک یا تعدادی از انواع صندوق های سرمایه گذاری ( سهامی، طلا، درآمد ثابت، مختلط ) را برای سبد خود انتخاب کنند. برای این منظور لازم است پس از انتخاب کارگزاری مورد نظر اقدام به احراز هویت و دریافت کد بورسی کنند. برای خرید صندوق های قابل معامله در بورس از طریق تمام کارگزاری ها و در ساعات معامله بورس و برای خرید و فروش واحدهای صندوق های غیر قابل معامله در بورس از طریق سایت صندوق مورد نظر اقدام نمایند.